Azərbaycan muğam sənətinin müasir dövrdə ən parlaq instrumental simalarından sayılan tarzən Rüstəm Müslümov və kamança ifaçısı Elnur Salahov milli musiqi irsinin həm ölkə daxilində, həm də beynəlxalq miqyasda layiqincə təmsil olunmasında mühüm rol oynayan sənətkarlar kimi diqqət çəkirlər.

Onların yüksək peşəkarlıqla formalaşmış ifaçılıq üslubu, zəngin repertuarı və səhnə mədəniyyəti Azərbaycan muğamının estetik və fəlsəfi dərinliyini geniş auditoriyalara çatdırmağa imkan verir.

Jurnalist Fuad Mədətovun yazdığına görə, bu sənətkarların fəaliyyəti yalnız ifaçılıqla məhdudlaşmır, eyni zamanda muğamın beynəlxalq səviyyədə tanıdılması və gənc nəslə ötürülməsi istiqamətində sistemli və məqsədyönlü xarakter daşıyır.

Məhz bu kontekstdə Beynəlxalq Muğam Mərkəzinin (BMM) solistləri – xanəndə Nisbət Sədrayeva və nağara ifaçısı Siyavuş Kərimovla birlikdə onlar 13–29 aprel tarixlərində Avropada keçirilən “Klangkosmos Weltmusik” çərçivəsində silsilə muğam konsertləri ilə çıxış ediblər. Layihə Azərbaycan muğam sənətinin beynəlxalq səviyyədə təbliği və mədəniyyətlərarası əlaqələrin genişləndirilməsi məqsədi daşıyır.

Konsert proqramlarının Almaniyanın müxtəlif şəhərlərində keçirilməsi ilə yanaşı, Belçikanın paytaxtı Brüssel və Niderlandın Leyden şəhərində də təşkil olunub. Təqdim olunan proqramlarda klassik muğam nümunələri ilə yanaşı, Azərbaycan xalq musiqisinin seçmə inciləri də yer alıb ki, bu da milli musiqimizin zəngin bədii palitrasını və emosional təsir gücünü xarici auditoriyaya dolğun şəkildə nümayiş etdirib.

Qeyd edilib ki, konsertlər Almaniyanın Köln şəhərində fəaliyyət göstərən “Klangkosmos” mədəni platforması tərəfindən təşkil olunub. Dünyanın beş qitəsindən 130-dan çox musiqi kollektivini bir araya gətirən bu platforma mədəni müxtəlifliyin musiqi vasitəsilə təqdim edilməsinə xidmət edir. Layihə Almaniyanın Şimali Reyn-Vestfaliya vilayətinin Mədəniyyət və Elm Nazirliyinin dəstəyi ilə həyata keçirilir və artıq 25 ildir ki, beynəlxalq musiqi mübadiləsi baxımından əhəmiyyətli platforma kimi çıxış edir.

2019-cu ildə Azərbaycanı bu layihədə BMM-nin direktoru, Əməkdar artist Sahib Paşazadə və solist, Əməkdar artist Kamran Kərimov təmsil edib, müxtəlif şəhərlərdə konsert proqramları və ustad dərsləri ilə çıxış ediblər.

Tarzən Rüstəm Müslümov və kamança ifaçısı Elnur Salahov yalnız beynəlxalq layihələrdə deyil, həm də Azərbaycanın ən mötəbər musiqi layihələrindən biri olan Muğam Televiziya Müsabiqəsi çərçivəsində uzunmüddətli fəaliyyətləri ilə seçilirlər. Bu müsabiqə muğam sənətinin qorunması, təbliği və yeni istedadların üzə çıxarılması baxımından mühüm platforma hesab olunur.

Layihə Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi, Azərbaycan Mədəniyyət Fondunun təşəbbüsü, Azərbaycan Televiziyasının təşkilatçılığı və Mədəniyyət Nazirliyinin iştirakı ilə həyata keçirilir. Müsabiqənin əsas məqsədi klassik muğam ənənələrini qorumaq və bu zəngin irsi gənc nəslə ötürməkdir.

Müsabiqənin münsiflər heyətində Azərbaycanın görkəmli muğam ustaları – Arif Babayev, Səkinə İsmayılova, Mənsum İbrahimov kimi sənətkarlar təmsil olunub və layihə bir çox gənc ifaçının peşəkar səhnəyə çıxışında mühüm rol oynayıb.

Sonuncu – 2025-ci ildə keçirilən IX müsabiqənin final mərhələsinin Laçın şəhərində təşkili xüsusi rəmzi əhəmiyyət daşıyıb. Müsabiqə “Gənclər” və “Yeniyetmələr” (8–16 yaş) kateqoriyaları üzrə təşkil olunub.

Rüstəm Müslümov və Elnur Salahov bu müsabiqədə illərdir əsas instrumental ansamblın aparıcı üzvləri kimi çıxış edirlər. Onlar xanəndələrin ifası zamanı muğamın instrumental hissələrinin – dəraməd, rəng və digər bölmələrin yüksək səviyyədə təqdim olunmasına cavabdeh olmaqla yanaşı, ifaçıların səs imkanlarının daha dolğun açılmasına da peşəkar dəstək verirlər.

Onların repertuarı klassik muğam dəstgahları, təsniflər və xalq mahnıları ilə yanaşı, “Qarabağ şikəstəsi”, “Arazbarı” kimi mürəkkəb zərb-muğam nümunələrini də əhatə edir. Canlı efir və beynəlxalq səhnə təcrübəsi, improvizasiya bacarığı və yüksək texniki ustalıqları onların ifaçılıq sənətini daha da zənginləşdirir.

Beləliklə, jurnalist Fuad Mədətovun da vurğuladığı kimi, Rüstəm Müslümov və Elnur Salahovun iştirakı ilə həyata keçirilən bu cür beynəlxalq layihələr və ölkədaxili musiqi təşəbbüsləri Azərbaycan muğam sənətinin qlobal miqyasda tanıdılması, milli-mədəni irsin qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.