Yapon tədqiqatçılar xərçəng hüceyrələrinin özlərinin istehsal etdiyi maddədən istifadə etməklə onları məhv etməyə imkan verən yeni texnologiya hazırlayıblar.

Liderxeber.az xəbər verir ki, araşdırma Yaponiyanın RIKEN Elmi-Tədqiqat İnstitutunun alimləri tərəfindən aparılıb.

Tədqiqatın nəticələri 2026-cı ildə “Nature Communications” elmi jurnalında dərc olunub.

Alimlər müəyyən ediblər ki, bir çox xərçəng hüceyrəsi karbonmonoksid (CO) adlı qazı normadan artıq miqdarda istehsal edir.

Onlar bu xüsusiyyətdən istifadə edərək şiş hüceyrələrinin daxilində xərçəngə qarşı təsir göstərən maddə sintez etməyin üsulunu hazırlayıblar.

Bunun üçün tədqiqatçılar palladasikl adlı metal katalizatoru albumin zülalı ilə birləşdiriblər.

Bu kompleksin əsas vəzifəsi katalizatoru hüceyrənin daxilindəki digər maddələrin təsirindən qorumaq və karbonmonoksidlə reaksiyaya girməsinə şərait yaratmaqdır.

Nəticədə xərçəng hüceyrəsinin daxilində fenantridinon adlı birləşmə sintez olunur.

Bu maddənin xüsusi törəmələri hüceyrələr üçün zəhərli təsirə malikdir və xərçəngə qarşı preparatların hazırlanmasında istifadə olunur.

Sistemin təsiri qaraciyər, uşaqlıq boynu, süd vəzi və ağciyər xərçəngi hüceyrələri üzərində yoxlanılıb.

Təcrübələrdə xərçəng hüceyrələrində maddənin sintezi müşahidə edilsə də, normal hüceyrələrdə bu proses xeyli zəif olub.

Bununla belə, alimlər metodun effektivliyinin hələ məhdud olduğunu bildirirlər. Qaraciyər xərçəngi hüceyrələri üzərində aparılan sınaqlarda preparatın hüceyrəöldürücü təsiri qeydə alınıb, lakin sağlam hüceyrələrlə müqayisədə fərq hələ böyük terapevtik üstünlük yaratmaq üçün kifayət deyil.

Tədqiqatın müəllifləri növbəti mərhələdə texnologiyanı heyvan modelləri üzərində sınaqdan keçirməyi planlaşdırırlar. Hazırda bu üsul insanlar üzərində klinik sınaq mərhələsinə çatmayıb və xərçəng müalicəsində tətbiq edilmir.

Beləliklə, araşdırma xərçənglə mübarizədə perspektivli elmi yanaşma hesab olunsa da, onun tibbi praktikada istifadəsi üçün əlavə tədqiqatlar tələb olunur.