Qərbi Azərbaycan İcmasının İdarə Heyətinin üzvü, Paşalı Rayon İcmasının sədri, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Əkinçilik Elmi-Tədqiqat İnstitutunun direktoru, aqrar elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Faiq Xudayev Diplomatik korpusun Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfərinə dair Ermənistan tərəfinin mövqeyi ilə bağlı  açıqlama verib.

Liderxeber.az həmin açıqlamanı sizə təqdim edir:

Azərbaycan Respublikasında akkreditə olunmuş diplomatik korpusun nümayəndələrinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgələrinə həyata keçirdiyi rəsmi səfərə Ermənistan ictimai-siyasi dairələrində müşahidə olunan reaksiya ciddi narahatlıq doğurur və beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində qəbuledilməz hesab edilir.

- Suverenlik və ərazi bütövlüyü prinsipinin pozulması

Beynəlxalq hüququn əsas prinsiplərinə uyğun olaraq, Qarabağ Azərbaycan Respublikasının suveren ərazisinin ayrılmaz hissəsidir. Akkreditə olunmuş diplomatik nümayəndələrin ev sahibi dövlətin ərazisində həyata keçirdiyi rəsmi fəaliyyətə qarşı Ermənistan tərəfindən nümayiş etdirilən mövqe, Ermənistanın da tərəfdar çıxdığı beynəlxalq sazişlər çərçivəsində tanınmış Azərbaycanın suverenliyi və ərazi bütövlüyü prinsipi ilə uzlaşmır. Bu cür reaksiya, həmçinin, dövlətlərin daxili işlərinə qarışmama prinsipinin pozulması kimi qiymətləndirilə bilər.

Qeyd olunmalıdır ki, diplomatik korpusun bu səfəri beynəlxalq ictimaiyyətin Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə dəstəyinin növbəti təsdiqi kimi diqqətə çatdırılmalıdır.

- Tarixi-mədəni irs məsələsində ikili yanaşma

Diqqət çəkən məqamlardan biri budur ki, Ermənistan tərəfi Gəncəsər və Xudavəng kimi abidələri erməni mədəni irsi kimi təqdim etdiyi halda, Azərbaycan ərazisindəki tarixi-mədəni abidələrin mənsubiyyətini qəbul etməkdən çəkinir. Bu yanaşma beynəlxalq elmi ictimaiyyət tərəfindən qəbul olunmuş faktlarla ziddiyyət təşkil edir.

Xüsusilə qeyd edilməlidir ki, Qafqaz Albaniyasının Azərbaycan ərazisindəki tarixi irsinin inkarı elmi əsaslara zidd olmaqla yanaşı, ayrı-seçkilik prinsiplərinə əsaslanan yanaşma kimi dəyərləndirilə bilər.

- Rəsmi dairələrin iştirakı

Aparılan monitorinq və təhlillər nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, bəhs olunan informasiya kampaniyası yalnız qeyri-rəsmi dairələrlə məhdudlaşmır. Ermənistan hakim partiyasına yaxın media resurslarında oxşar məzmunlu materialların yayılması diqqəti cəlb edir.

Bu kontekstdə, Ermənistan Milli Assambleyasının sədri Ruben Rubinyanın 14 sentyabr tarixli çıxışı xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Belə ki, parlamentdə 2022-ci il sentyabr ayında baş vermiş sərhəd insidenti nəticəsində həlak olan Ermənistan hərbçilərinin xatirəsinin yad edilməsi təşəbbüsü diqqətəlayiqdir. Qeyd olunmalıdır ki, həmin dövrdəki hərbi təxribatların təşəbbüskarı Ermənistan tərəfi olmuş, Azərbaycan tərəfi buna cavab tədbirləri görmək məcburiyyətində qalmışdır.

- Sülh prosesinə təsirlər

Yuxarıda qeyd olunan hadisələr Ermənistan-Azərbaycan sülh danışıqları prosesinin gedişi baxımından əlavə suallar doğurur. Ermənistanın 2020-ci il sonrası dövrdə danışıqlar masasına qayıtmasının əsas səbəbkarı hərbi-siyasi vəziyyətin dəyişməsi olmuşdur. Hazırkı inkişaflar rəsmi İrəvanın danışıqlar prosesindəki niyyətlərinə dair əlavə aydınlıq tələb edir.

- Mədəni irsin qorunması məsələsi

Beynəlxalq hüquq normaları, xüsusilə 1954-cü il Haaqa Konvensiyası və UNESCO-nun müvafiq qərarları çərçivəsində qeyd edilməlidir ki, Ermənistan ərazisində tarixən mövcud olmuş Azərbaycan mədəni irsinə — o cümlədən tarixi abidələrə, qəbiristanlıqlara, dini-mədəni obyektlərə və yaşayış məntəqələrinə — dair ciddi narahatlıqlar mövcuddur. Bu sahədə obyektiv beynəlxalq araşdırmaların aparılması zəruridir.

- Yekun mövqe

Azərbaycan Respublikası öz ərazisindəki bütün tarixi-mədəni abidələrin qorunmasına dövlət səviyyəsində zəmanət verir və bu istiqamətdə məsuliyyətini tam yerinə yetirməyə davam edəcəkdir. Azərbaycan tərəfi bölgədə sülh və sabitliyin təmin olunması, qarşılıqlı hörmət prinsipləri əsasında münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində səylərini davam etdirir.